4 / 04 / 18

Najważniejsze jest miejsce (Pierwszy sezon pszczelarza cz.2)

Zanim przyszły pszczelarz zdecyduje się otworzyć pasiekę i zająć się własnymi pszczołami, musi rozeznać możliwości dotyczące umiejscowienia uli i szans na uzyskanie przez pszczoły pożytku (pożytek pszczeli to zebrane pyłki kwiatowe, nektar oraz spadź, czyli odpowiednio – pożytek pyłkowy, nektarowy lub spadziowy, będące pokarmem oraz surowcem przerabianym przez pszczoły. Do pożytków zalicza się także kit pszczeli, czyli żywiczne wydzieliny pokrywające pąki roślin).

Ze względu na sposób prowadzenia gospodarstwa pszczelarskiego rozróżnić możemy dwa rodzaje pasiek: stacjonarne i wędrowne. Dziś wykraczamy również poza klasyczne definicje pszczelarskie. Obecnie, ule coraz częściej możemy spotkać na dachach biurowców w centrach dużych miast.

Karolina i Sławek dysponują działką na peryferiach niewielkiego miasteczka. Działka jest otoczona domami jednorodzinnymi, jednak są one oddalone o kilkanaście metrów od miejsca, w którym planują ustawić swoje ule. Rekonesans okolicy prowadzony w lecie pozwolił stwierdzić, że w bezpośredniej okolicy planowanej pasieki rosną lipy, akacje oraz kasztanowce. Dookoła są nieużytki (łąki), ogrody i przydomowe sady. W odległości ok. 1 kilometra rośnie las mieszany oraz są pola, na których uprawiana jest kukurydza, rzepak, rzepik oraz rośliny poplonowe (facylia i łubin). W promieniu 3 km od działki brak innych pasiek. Takie warunki pozwalają założyć, że pasieka hobbystyczna, o której myślą Karolina i Sławek, będzie miała racje bytu [3].

Podejmując decyzję o założeniu własnej pasieki najważniejszą rzeczą jest zadbanie o bezpieczeństwo swoje, sąsiadów i innych osób, które mogą się znaleźć w pobliżu uli. Musimy pamiętać też o bezpieczeństwie pszczół i uli.

Jak zgodnie z prawem wybrać lokalizację pasieki

Pasiekę powinno się ogrodzić. Miejsce na pasiekę powinno być bogate w różnorodne rośliny – użytki pszczele.

Koniecznie musimy przeprowadzić rekonesans okolicy, aby dowiedzieć się na jaki pożytek mogą liczyć pszczoły oraz jaka jest do niego konkurencja. Trudno otwierać pasiekę, gdy 100 metrów od nas od wielu lat stoją już ule. Musimy pamiętać, że ilość nektaru jaki zbiorą pszczoły jest ograniczona, a oprócz naszych pszczół i pszczół sąsiada są jeszcze dzicy chętni, tacy jak trzmiele, dzikie pszczoły, czy inne owady, korzystające z tego typu pokarmu. Według różnych opracowań pszczoła może efektywnie zbierać nektar w promieniu…. (ile źródeł tyle danych….) km od ula.

Lokalizacja pasiek w Polsce (i w UE) nie jest precyzyjnie uregulowana. Podstawą są przepisy Kodeksu Cywilnego. Art. 140 przewiduje, że właściciel może korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Art. 144 dodaje, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Art. 222 określa, że przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Polski Związek Pszczelarski wydał we wrześniu 2011 roku „Kodeks dobrej praktyki produkcyjnej  w pszczelarstwie”. Niniejsze opracowanie mówi, że pszczelarz sadowiący pasiekę powinien oznaczyć (ogrodzić) teren z pasieką, a przy wejściu umieścić tablicę z ostrzegawczym napisem: „Uwaga – pszczoły! Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony”. Związek przytacza takie zasady sadowienia pasiek:

 – ule z pszczołami powinny być ustawione co najmniej 10 m od uczęszczanej drogi publicznej, budynków mieszkalnych, inwentarskich i gospodarczych, a także podwórza oraz ogrodu, natomiast 50 m od autostrad  i dróg szybkiego ruchu;

– ule z pszczołami  ustawione w odległości 3-10 m od wskazanego wcześniej otoczenia (nie dotyczy autostrad i dróg szybkiego ruchu) powinny być  oddzielone stałą przeszkodą (parkan, mur, krzewy) o wysokości co najmniej 3 m, która spowoduje wznoszenie się wylatujących i powracających do ula pszczół nad pobliskim terenem;

 – w razie szczególnej konfiguracji terenu zastosować dodatkowe rozwiązania zabezpieczające otoczenie przed zwiększonym zagrożeniem;

 – od szkół, przychodni, domów opieki i tym podobnych obiektów użyteczności publicznej zachować bezpieczną odległość, nie mniejszą niż 150 m;

– na obszarach o dużej gęstości zaludnienia użytkować pogłowie pszczół charakteryzujących się obniżoną agresywnością wobec otoczenia, czyli łagodnych.

Ponadto związek zaleca, aby ubezpieczyć się od odpowiedzialności cywilnej pszczelarzy w ramach swojej organizacji pszczelarskiej, która negocjuje z ubezpieczycielami szczegółowe warunki ubezpieczenia grupowego. Dodatkowo, zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rada gminy po zasięgnięciu opinii państwowego terenowego inspektora sanitarnego uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego.  Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy regulamin określa wymagania utrzymywania zwierząt gospodarskich (m.in. pszczół) na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Opierając się na prawie zwyczajowym (uznawane przez sądy w sprawach spornych) wywodzącym się z XIX-wiecznego prawa galicyjskiego przyjąć można, że jeśli nie jest spełniony warunek 10 m odległości od zabudowań i drogi, to posesja pszczelarza powinna być ogrodzona szczelnym płotem lub żywopłotem o wysokości 3 m.

Stanowisko powinno być dobrze nasłonecznione, suche (optymalnie z ekspozycją na południe) i zaciszne (aby nie niepokoić owadów i odwrotnie). Pasiekę warto dodatkowo obsadzić drzewami oraz krzewami. Szczególnie zaleca się uprawę wierzby iwy, derenia jadalnego, irgi, śnieguliczki, czy akacji (robinii).

Błędem początkującego pszczelarza jest zakładanie małej pasieki ograniczającej się wyłącznie do jednej rodziny. Takie działanie wydaje się racjonalne, obarczone jest jednak dużym ryzykiem. Brak wystarczającego doświadczenia może spowodować duże problemy. Przy niewielkiej liczbie rodzin pszczelich można stracić całą pasiekę i zniechęcić się do hobby. Warto pomyśleć o rozpoczęciu przygody z większą ilością uli. Teren, na którym ustawione będą ule powinien zostać utwardzony (np.poprzez betonowe płyty) i wypoziomowany. Ule powinniśmy ustawiać tak, żeby ich wyloty znajdowały się od strony najbardziej nasłonecznionej.

Mariusz Szyma
Mariusz jest Produkt Managerem odpowiedzialnym za ziBees. Jego pasja to pszczelarstwo oraz rozwiązywanie największych problemów związanych z rolnictwem.

Inne posty

22 / 06 / 2018

Biologia rodziny pszczelej cz. 1

Autor: Agnieszka Murawska

Rozwój owadów od jaja do stadium imago może przebiegać z przeobrażeniem zupełnym lub niezupełnym. Podczas przeobrażenia

3 / 04 / 2018

Prawa i obowiązki pszczelarzy w Polsce

Autor: Mariusz Szyma

Pszczelarstwo nie jest regulowane znaczną ilością przepisów, istnieją jednak pewne przepisy odnoszące się do niego, np.

19 / 02 / 2018

Wszystko zaczyna się od pomysłu (Pierwszy sezon pszczelarza cz.1)

Autor: Mariusz Szyma

Wszystko zaczyna się od pomysłu. Minął już czas, gdy pszczelarstwo kojarzyło się wyłącznie z emerytami i