19 / 02 / 18

Wszystko zaczyna się od pomysłu (Pierwszy sezon pszczelarza cz.1)

Wszystko zaczyna się od pomysłu.

Minął już czas, gdy pszczelarstwo kojarzyło się wyłącznie z emerytami i dziadkiem na wsi ubranym w kapelusz i białą kurtkę, który wyciąga plastry z miodem z ula. Pszczoły i ich rola w naszym życiu nie są już tematem wyłącznie niskonakładowej prasy hobbystycznej. Pszczelarstwo na dobre wkroczyło do miast. O znaczeniu pszczół wiedzą już nie tylko dzieci w przedszkolach, dowiadujemy się o tym na co dzień za pomocą środków masowego przekazu.

Nasza wiedza o pszczołach wykracza już poza słoiki wypełnione świeżym miodem mijane w pośpiechu gdzieś na straganie przy drodze lub zauważane kątem oka na półce w sklepie. Może nie każdy zdaje sobie jeszcze sprawę z tego, że taki właśnie słoik jest zwieńczeniem długotrwałego procesu i dużych nakładów pracy zarówno pszczelarza jak i pszczół.

Pewnego dnia, pod wpływem impulsu, potrzeby współodpowiedzialności za środowisko, chęci kontynuowania pasji dziadka czy stryja lub po prostu, z chęci posiadania swojego własnego miodu postanawiamy założyć własną pasiekę. Powód, dla którego podejmujemy się tego przedsięwzięcia, będzie w dużym stopniu determinował to, jaką pasiekę będziemy prowadzić.

Rodzaje pasiek

Pasieka amatorska (hobbystyczna) składa się z kilki uli. Miód pozyskany z niej w całości spożytkowany jest na własne potrzeby. Taka pasieka prowadzona jest dla własnej satysfakcji i przyjemności. Pasieka najczęściej zlokalizowana jest przy domu pszczelarza, a praca przy pszczołach jest formą wypoczynku i hobby. Pszczelarz cały czas musi angażować swoje środki finansowe w utrzymanie pasieki (zakup lekarstw, materiałów, narzędzi).

Z biegiem czasu, pszczelarz, który zdobył doświadczenie decyduje się rozwinąć swoje gospodarstwo pasieczne tworząc pasiekę przydomową. Oczywiście jeśli możliwości pozwalają w ogrodzie stają kolejne ule zamieszkane przez pszczele rodziny. Może ich być kilkadziesiąt, jednak ze względu na możliwości pokarmowe, nie więcej niż 40 rodzin w jednym miejscu. Produkty pozyskiwane z gospodarstwa przekraczają możliwości wykorzystania ich na własne potrzeby. Pszczelarz może rozpocząć prowadzić sprzedaż miodu. Pasieka zaczyna się sama utrzymywać, a właściciel może liczyć na nadwyżki finansowe i zarobek. Prowadzenie pasieki, która składa się z kilkudziesięciu uli wymaga jednak coraz większych nakładów pracy, którą możemy dalej lubić, jednak w związku z jej nakładami i obowiązkowością trudno już mówić o hobby

Granica między zawodowstwem, a hobby nie jest precyzyjnie określona. W literaturze („Jak założyć pasiekę” Wojewódzki Związek Pszczelarzy w Krakowie, red.: W. Kluczewski, A. i S. Staszewscy) wskazano, że pasieka towarowa (przemysłowa) liczy od 50 rodzin pszczelich. Przy takiej ilości rodzin, pojawia się konieczność prowadzenia pasiek w kilku miejscach lub prowadzenia pasieki wędrownej, w której pszczoły są wywożone na pożytki. Pasieka towarowa prowadzona jest dla zysku. Pszczelarz oprócz miodu i wosku (najpopularniejszych produktów pszczelich) pozyskuje jeszcze piegżę, propolis, jad, pyłek, mleczko pszczele. Prowadzenie takiej pasieki staje się dla pszczelarza podstawową aktywnością zawodową i wiąże się często z koniecznością korzystania z pomocy współpracowników.

Rozróżnić można jeszcze pasieki specjalistyczne, które nie są nastawione na pozyskiwanie podstawowych produktów pszczelich. Mogą być to pasieki hodowlane i reprodukcyjne ukierunkowane na sprzedaż matek pszczelich lub pszczół lub pasieki szkoleniowe i doświadczalne.

Pasieka wędrowna prowadzona jest celach przemysłowych/zarobkowych. Ule wykonane są z lekkich materiałów (tworzywa sztuczne, styropian). Pszczoły wywożone są na duże pożytki w zależności od kwitnienia    i miodowania roślin. Zazwyczaj pszczoły wywożone są na pożytki wynikające z bezpośredniej działalności rolniczej człowieka (rzepak, gryka, słonecznik, lawenda) oraz naturalne (lipa, wrzos).

Pasieki miejskie mimo, że pasieki miejskie są pasiekami stacjonarnymi, wewnętrznie czujemy że pszczelarstwo miejskie wykracza poza klasyczne typologie pszczelarskie. Ule w miastach rzadko ustawiane są w ogrodach, czy parkach. Ze względów bezpieczeństwa (zarówno pszczół jak i ludzi) ule są lokalizowane na dachach, balkonach lub innych podwyższeniach. W ścisłym centrum Paryża mieszka ponad 2 mln ludzi. Człowiek zagospodarował tam każdą wolną przestrzeń. Wydawałoby się, że na tak zurbanizowanym obszarze nie ma miejsca na złożone społeczności owadów jakimi są pszczoły. Tymczasem pasieki są trwałym elementem krajobrazu francuskiej metropolii. Na ule natknąć się można w Katedrze Notre Dame, przy Luwrze, Galerii Lafayette, czy na dachu paryskiej Opery Garnier, na której żyje podobno ponad 200 000 pszczół. Kilka lat temu pszczoły zamieszkały również w centrum Warszawy – na dachu wydawnictwa Agora, czy na biurowcu Focus. Od stolicy Polski rozpoczęła się ich ekspansja. Dziś pasieki miejskie można spotkać w prawie każdym większym mieście.

Poznajcie historię Karoliny i Sławka, naszych przyjaciół, którzy są młodymi ludźmi, mieszkają i pracują w dużym mieście. Przez kilka dni słuchali pełnych fascynacji opowieści o życiu pszczół. Do znudzenia zamęczani byli naszymi historiami o tym, jak niesamowitymi owadami są pszczoły i jak złożony i ważny dla człowieka jest system pszczelej rodziny. Po tygodniu, zaczęli zastanawiać się nad otwarciem własnej pasieki. Idea rozwijała się w ich głowach przez kolejne dni. Zaczęli szukać informacji na temat prowadzenia pasieki. Dla nich, osób poniżej 30 roku życia, Internet okazał się bezcennym źródłem wiedzy.

Do założenia pasieki, niezbędna jest podstawowa wiedza o pszczołach. Zazwyczaj zdobywa się ją u kogoś, kto już prowadzi pasiekę. Dobrym rozwiązaniem jest zaangażowanie się w pomoc przy prowadzeniu pasieki. Dzięki takiemu rozwiązaniu, zdobędziemy podstawową wiedzę oraz mentora, który zawsze chętnie wyjaśni nam wątpliwości. Trzeba też zapoznać się z teorią pszczelarstwa. W tym przypadku, przyszły pszczelarz musi dużo czytać. Na rynku dostępnych jest bardzo wiele podręczników, poradników i czasopism, w których opisanych jest wiele kwestii związanych z prowadzeniem pasieki i hodowlą pszczół. Również Internet jest źródłem szerokiej wiedzy o pszczołach. W sieci dostępne są fachowe porady specjalistów, a na forach internetowych dla pszczelarzy można znaleźć pomoc dotyczącą niemal każdego problemu jaki może się pojawić przy prowadzeniu pasieki.

Właściwe przygotowanie teoretyczne z zakresu biologii pszczelej rodziny ułatwia zrozumienie problemów, z jakimi początkujący pszczelarz zetknie się w trakcie pracy w pasiece. Wiedza ta pomoże znaleźć właściwe rozwiązanie. Pszczelarz, który rozpoczyna swoją przygodę z pszczołami musi uzbroić się w cierpliwość i przygotować się na wiele porażek, które spotykają nawet najbardziej doświadczonych.

Pszczelarstwo jest zajęciem sezonowym, w związku z tym, prace w pasiece wykonuje się najwyżej kilka razy w ciągu roku. Doświadczenie i wprawę w ich wykonywaniu nabywa się poprzez wieloletnie prowadzenie pasieki. Każdy początkujący pszczelarz, który nie miał możliwości zdobywania doświadczenia i wiedzy w dużej, profesjonalnie prowadzonej pasiece, swoją działalność zaczyna od kilku uli. Doświadczenie zdobyte w jednym sezonie będzie korygowane przez zmienne warunki pogodowe w kolejnym roku. W związku z tym, cały proces nauki może się wydłużyć.

Mariusz Szyma
Mariusz jest Produkt Managerem odpowiedzialnym za ziBees. Jego pasja to pszczelarstwo oraz rozwiązywanie największych problemów związanych z rolnictwem.

Inne posty

22 / 06 / 2018

Biologia rodziny pszczelej cz. 1

Autor: Agnieszka Murawska

Rozwój owadów od jaja do stadium imago może przebiegać z przeobrażeniem zupełnym lub niezupełnym. Podczas przeobrażenia

4 / 04 / 2018

Najważniejsze jest miejsce (Pierwszy sezon pszczelarza cz.2)

Autor: Mariusz Szyma

Zanim przyszły pszczelarz zdecyduje się otworzyć pasiekę i zająć się własnymi pszczołami, musi rozeznać możliwości dotyczące

3 / 04 / 2018

Prawa i obowiązki pszczelarzy w Polsce

Autor: Mariusz Szyma

Pszczelarstwo nie jest regulowane znaczną ilością przepisów, istnieją jednak pewne przepisy odnoszące się do niego, np.